erxan keskin 1 Takipçi | 0 Takip

Dişli Çeşitleri

2008-05-31 13:43:00
Dişliler, Dişli Çeşitleri, Redüktör
Dişli çarklar, hareket iletiminin temel bileşenidir. Farklı ihtiyaçlar ve uygulamalar için farklı dişliler mevcuttur. Düz, helis, çavuş, konik, ayna, mahruti, iç dişli, kremayer, evolent, nihayetsiz, planet, zincir, triger gibi bir çok dişli çeşidi bulunmaktadır.  Uygulamaya göre çelik, pik, sfero, plastik, polyamid, teflon, delrin, fiber gibi malzemelerden dişli yapılabilmektedir.

Düz Dişli


Düz dişliler en temel dişli çeşididir. Diş profilleri dönme eksenine paraleldir. Endüstride çok yaygın olarak kullanılmaktadır. Vinç kule dönüş dişlileri, matbaa dişlileri, planet dişli, makina dişlileri olarak kullanılmaktadır.

Helis Dişli


Helis dişliler, sessiz çalışma ve mukavemet açısından düz dişlilerden daha iyi performans gösterirler ve daha yüksek devirlerde çalışabilirler. Diş profillleri dönme ekseni ile belli bir açı yapmaktadır. Otomobil şanzıman dişlileri  genellikle helis dişliden imal edilmektedir.

Çavuş Dişli

Çavuş dişliler, iki adet zıt yönlü helis dişlinin birleşiminden oluşur. Genellikle tek parçadan üretilir. Haddehane gibi büyük güç isteyen uygulamalarda kullanılır.

Konik Dişli

Konik dişliler, dönme ekseninin belli bir  açıyla (genellikle 90 derece) iletilmesinde kullanılır.

Ayna - Mahruti Dişli

Ayna mahruti dişli grubu, konik dişliler ile aynı görevi görürler. Diş profillerinin kavisli yapısından dolayı dayanıklıkları daha yüksek, gürültü oranları daha düşüktür. Özellikle otomobil ve makinelerde diferansiyel kutularında kullanılırlar.

İç Dişli

İç dişlilerde diş profili dişlinin iç tarafında bulunur. Planet dişli gruplarında iç dişli kullanılmaktadır.

Kramayer Dişli
Krameyer dişliler dairesel hareketin doğrusal harekete çevrilmesi için kullanılır. Plazma, oksijen kesim makinalarında, vinçlerde, kayar kapılarda, çeşitli makinalarda kramiyer dişliler kullanılmaktadır.

Evolvent Kamalı Mil

Evolvent (Involute) kamalı miller, tek bir eksen üzerinde hareket aktarımı için kullanılır. Kamalı milin dişli bulunan kısmı, aynı diş profiline uygun bir iç dişliye geçerek hareketi aktarır.

Kayıcı Şaft / Frezeli Mil
Kayıcı şaftlar, 3 - 4 metreye kadar uzun mesafelere hareket aktarımı amacıyla kullanılır. Şaftın ucunda frezeli dişli bulunmaktadır. Evolvent kamalı mil gibi başka bir iç dişliye geçerek hareket aktarımı sağlanır. Kara taşıtlarında şanzumandan diferansiyele hareket aktarımında kayıcı şaftlar kullanılmaktadır.  

Sonsuz Dişli


Sonsuz dişliler nihayetsiz dişli olarak ta adlandırılır.  Dönme ekseninin belli bir  açıyla (genellikle 90 derece) iletilmesinde kullanılır. Hareket vida dişliden verilir, sonsuz dişliden alınır. Fakat sistem ters taraftan çevrilemez. Bu nedenle asansör gibi güvenlik gereken yerlerde kullanılır. Motor asansörü hareket ettirebilir fakat asansörün ağırlığıyla sistem çalışır.

Planet Dişli

Planet dişliler Bir iç dişli, bir merkez dişli ve ikisi arasında çalışan genellikle 3 adet planet adı verilen dişliden oluşan bir dişli grubudur. Hareket iletimini verimli olarak sağlar. Özellikle kepçe, greyder, vinç gibi iş makinalarının yürüyüş takımlarında kullanılır.

Zincir Dişli

Zincir dişliler birbirine paralel fakat mesafesi uzak iki eksen arası hareket iletimini sağlar.  Bazı makinalarda ve bisikletlerde kullanılır.

Triger Dişli

Triger dişliler, zamanlamanın önemli olduğu, sessiz ve yağsız çalışma gereken ortamlarda kullanılır. Triger kayış aracılığıyla hareket iletimi sağlanır. Tıbbi cihazlarda, gıda makinalarında ve taşıt araçlarının motorlarında yaygın olarak kullanılmaktadır.

Pompa Dişlisi

Pompa dişlileri, hareket aktarımı yapmak yerine sıvıların pompalanması görevini görürler. Özellikle hidrolik yağ pompalarında, asfalt ve mazot pompalarında dişli kullanılır.

http://www.polimak.com/PolTrDis.htm sayfasından alıntıdır.

791
0
0
Yorum Yaz